ልቢ-ወለድ ስግኣታትን ዘየሎ ጸላኢን እናፈጠርካ፡ ኣቓልቦ ህዝቢ ካብ ውሽጢ ንግዳም ምቕናዕ፡ ደገፍ ህዝቢ ዝተሓረሞም ስርዓታት፡ መድሃኒት መናውሒ ዕድመ ዝመስሎም፡ ኣረጊት ስልቲ’ዩ። ኣብ ከምዚ ዓይነት ኩነተ-ህላወ ዝርከብ ስርዓት ኢህወደግ፡ በዚ ብሉይ ሜላ’ዚ፡ ኣቓልቦ ህዝቢ ኢትዮጵያ ንምግዛዕ፡ ንኤርትራ ከም ቀንዲ ስግኣትን ጸላኢትን ኣምሲሉ ከቕርባ እንተተሰምዐ፡ ውሽጣዊ ምዕባለታት ኢትዮጵያ ብቐረባ ንዝዕዘብ፡ እቲ ድርሳን ንምንታይ ዕላማ ምዃኑ ምርድኡ ኣየጸግሞን።

“ኤርትራ፡ ክትበታትነና’ያ ትሰርሕ ዘላ፡ ጥምርቲን ሓያልን ኢትዮጵያ ክትርኢ ስለዘይትደሊ ፋሕ-ፋሕ ከተብለና’ዩ መደባ፣ ተቓወምቲ እናመልመለት ሰላምናን ጸጥታን ትዘርግ ኣላ” ዝብል ኣእዛን ዘሰልከየ ተደጋጋሚ መግለጺታት ናይቲ ስርዓት፡ ታሪኻዊ ሓቅታት ዘገናዝብ፡ ህዝቢ ኤርትራ ካብ እዋን ሓርነታዊ ቃልሲ ጀሚሩ ንሰላምን ምርግጋእን ኢትዮጵያ ምስ ኩሎም ፖለቲካውያን ሓይልታት ኢትዮጵያ እንተላይ ምስ ወያነ ሓቢሩ ብምስራሕ ዝገበሮ ኣበርክቶ ንዝፈልጥ ክቕበሎ ዘይክእል፡ ዘይእመን መግለጺ እዩ። ከምዝፍለጥ ኣብ ሓደ ሃገር ዝርከቡ ኣህዛብ ወይ ብሄረሰባት፡ ብምዕሩይ ፖለቲካዊ፡ ቁጠባዊ፡ ማሕበራዊን ባህላዊን ውህደት እዮም ስሙር ሃገር ንምዃን ዝበቕዑ።

ስርዓት ወያነ ግን፡ ኣብ ክንዲ መገዲ ውህደትን ሃገራዊ ስኒትን፡ ብስም ፈደራላዊ ምምሕዳር፡ ዓሌትነት ወይ ቀቢላነት ዝሰረቱ፡ ንህዝቢ ሓድሕድ ዘተፋንን ፖለቲካ’ዩ ክኽተል መሪጹ። ቀንዲ ጠንቂ ናይቲ ኣብ ኢትዮጵያ ተኸሲቱ ዝርከብ ፖለቲካዊ ቅልውላው ድማ፡ እዚ ዘይቅኑዕ ፖሊሲ እዩ። ክንዲ ዝኾነ፡ ህዝቢ ኢትዮጵያ ክቃወሞ ባህርያዊን ግድንን እዩ። ብድሆታት ናይቲ ስርዓት እምበኣር፡ ኤርትራ ዝፈጠረቶ ዘይኮነ፡ ውሽጣዊ ክውንነትን ዘይዕግበትን ህዝቢ ኢትዮጵያ ዝደረኾ እዩ።

ግደ ሓቂ እውን፡ ኢትዮጵያ ናይ ምብትታን ዕላማ፡ ወያነ ኣብ መንበረ ስልጣን ተዀይጡ ባዕሉ ዝፍጽሞ ዘሎ ስራሕ ብምዃኑ፡ ኤርትራ ኣብዚ ናይ ወያነ ዛዕባ ኣእምሮን ጸዓትን እተባኽነሉ ምኽንያት ክህሉ ኣይክእልን። ዞባዊ ፖሊሲ ናይቲ ስርዓት እውን፡ ቀጥታዊ ነጸብራቕ ዘቤታዊ ፖሊሲኡ’ዩ።

እቲ ስርዓት፡ ህዝቢ ኢትዮጵያ፡ ምስ ጎረባብቱ ህዝብታት ሰናይ ጉርብትናን ምሕዝነትን ፈጢሩ፡ ንሓባራዊ ረብሓን ሽርክነትን ከምዘማዕዱ ኣብ ክንዲ ምግባር፡ ምስ ግዳማውያን ሓይልታት ብምውዳይ፡ ሰላምን ጸጥታን ጎረባብቲ ሃገራት እናዘረገ፡ ህዝብታት ሓድሕድ ብምንቛት፡ ጎብለል ንምዃን ዝሕልን ፖሊሲ’ዩ ክኽተል ጸኒሑ። ኣብ 1998 ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኤርትራ ከምኡ’ውን ኣብ 2006 ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ሶማል ዝፈጸሞ ቅሉዕ ወተሃደራዊ ወራር፡ ኣብ ልዕሊ ኬንያ ዘካይዶ ቀጻሊ ወተሃደራዊ ምትኹታኹ፡ ጉዳይ ዶብ ኤርትራን ኢትዮጵያን ብይን ተዋሂብዎ ከብቅዕ፡ ኣህጉራዊ ሕጊ ብምጥሓስ ጎበጣ ንምርጋእ ዝገብሮ ዘሎ ሃቐነ፡ ጉሉሕ መርኣያ ናይቲ ሰላምን ርግኣትን ዞባና ዝዘርግ ዘሎ ኣዕናዊ ፖሊሲ ናይቲ ስርዓት እዩ።

ከምዝፍለጥ ተኸታተልቲ ስርዓታት ኢትዮጵያ፡ ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ ንሰብኣዊ መሰልን ክብረትን ንምድቋስ ዝፈጸምዎ ጃምላዊ ህልቂት፡ ዓመጽ ኣብ ልዕሊ ሰብኣውነትን ሰፊሕ ናይ ኩናት ገበንን መዘና የብሉን።

ብስልጡን መትከላት፡ እዚ ገበን’ዚ ብወግዒ ይቕሬታ ክሕተተሉን ካሕሳ ክኽፈለሉን ይግባእ እኳ እንተነበረ፡ ህዝቢ ኤርትራ ግን ኣብኡ ኣይተገደሰን። ዝሓለፈ ምዕራፍ ብምዕጻው፡ ንቕድሚት ብምጥማት፡ መጻኢ ረብሓ ክልቲኡ ህዝብታት ከምዝዓቢ ኣብ ግምት ብምእታው፡ ንሰናይ ጉርብትናን ምሕዝነትን እዩ ብሂጉ። ዕላማ ናይቲ ክቡር መስዋእቲ ዝኸፈለሉ ቃልሲ፡ ምርግጋጽ ሰላም፡ ሰናይ ጉርብትና፡ ምርግጋእን ሓባራዊ ዕብየትን ስለዝነበረ። ኣብ ልዕሊ ከምዚ ዝኣመሰለ ውርዙይን ጭዋን ህዝቢ ብጉዳይ ሰብኣዊ መሰላት ክትወራዘ ምፍታን እምበኣር፡ ሕሉፍ ታሪኽ ዘንጊዕካ ቁስሊ ምትንካፍ ጥራይ እዩ።

እንተ መርገጺ ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ልዕሊ ኢትዮጵያ፡ ሕጂ ዘይኮነ፡ ካብ ነዊሕ ኣትሒዙ ብዘየሻሙ መገዲ ዝተነጸረን ኣብ ዝኾነ መድረኽ ተቐይሩ ዘይፈልጥን እዩ። ብደረጃ እምነት ኮነ ግብራዊ ስጉምቲ፡ ህዝቢ ኤርትራ፡ ንባዕሉ እናተጎድአ እውን፡ ንጽቡቕ ናይ ህዝቢ ኢትዮጵያ እንተዘይኮይኑ ንህዝቢ ኢትዮጵያ ክጎድእ ሓሊኑን ኣንቂዱን ኣይፈልጥን። ህዝቢ ኤርትራ፡ ኢትዮጵያ ኣብ ክንዲ ናይ ውሑዳን፡ ናይ ኩሎም ኢትዮጵያውያን ኮይና፡ ስምርቲን ሓያልን ጎረቤትን መሻርኽቲን ክትኮነሉ ድኣ’ምበር፡ ድኽምቲን ዝተኸፋፈለትን ሃገር ክትከውን ድሌቱ ኣይኮነን ጥራይ ዘይኮነ፡ ብሞጎታዊ ኣጠማምታ እውን ረብሓ የብሉን።

ጎረቤትካ ክትከፋፍል፡ ከተዳኽም፡ ክትገማምዕ፡ ከተጥቅዕን ክትጎድእን ምድላይ ብቐንዱ ጸቢብ ፖለቲካ ዝምንጩ ናይ ድኹማትን ርእሰ-ምትእምማን ዘይብሎም ወገናትን ኣተሓሳስባ እዩ። ካብ ልዑል ርእሰ- ምትእምማን ዝመንጨወ ስትራተጂያዊ ኣጠማምታ መንግስቲን ህዝቢን ኤርትራ ግን፡ ህላወ ስምርቲን ሓያልን ኢትዮጵያ ንኤርትራ ዓቢይ ረብሓ ምዃኑ’ዩ ዝኣምን።